De magie van tomaten: van zaadje tot een heerlijk saus

De magie van tomaten: van zaadje tot een heerlijk saus

Floor Korte
0 Minuten om te lezen

Tomaten… wat zijn ze toch heerlijk! Sappig, smaakvol (veel lekkerder dan uit de winkel) en zó veelzijdig dat ik er bijna dagelijks wel iets mee doe in de keuken. Of je nu een salade maakt, een warme pastasaus, een soep of ze gewoon rauw uit de hand eet (met een klein beetje suiker erop, deed ik vroeger als kind altijd) — tomaten zijn zo mega lekker! Dit is ook waar mijn moestuinavontuur begon, bij de tomaat!

Zelf tomaten kweken

Een van de leukste dingen aan de moestuin vind ik het kweken van tomaten. Je begint met een paar kleine zaadjes in een zaaitray en met een beetje liefde en zonneschijn zie je ze binnen no time opkomen (3 weken ongeveer). Na het verspenen en uitplanten in de kas of volle grond, schieten ze echt de lucht in. Helemaal met veel warmte, niet Te veel water en voeding in de bodem zijn ze blij.

Binnen enkele weken vormen zich de eerste bloempjes en al snel hangen er kleine groene tomaatjes aan de planten. Geef ze wat tijd en warmte, en voor je het weet heb je een overvloed aan rijpe tomaten!

Tomaten zijn er in alle soorten en maten

Wist je dat er misschien wel duizenden tomatenrassen bestaan? Van de kleine, zoete cherrytomaat tot grote vleestomaten vol sap die iedereen wel kent. Elk ras heeft z’n eigen eigenschappen, vorm, kleur maar ook oogsttijd. Ik plant bewust verschillende soorten, zodat ik vanaf juli tot diep in september elke week wel iets kan oogsten. En als ik geluk heb zelfs nog in oktober tomaten kan oogsten uit de kas.

Slimme combinaties

Tomaten doen het in potten en bakken maar net wat beter in de volle grond, maar ook in gezelschap van andere planten. Afrikaantjes (Tagetes) zijn bijvoorbeeld geweldige buurplanten: ze weren bodemparasieten en andere ongewenste beestjes. En basilicum? Die versterkt niet alleen de smaak van tomaten in gerechten, maar ook hun groei in de tuin. Daarom worden tomaten dan dus ook met basilicum en afrikaantjes gecombineerd. Dit jaar heb ik voor het eerst citroenafrikaantjes staan, en ik kan je vertellen, die combinatie is hemels! Die geur is echt fantastisch.

Mijn favoriete tomatenrecept: oven-tomatensaus voor in de weckpot

Als ik een flinke oogst heb, maak ik het liefst tomatensaus. Niet zomaar een saus, maar een rijke, zoet-pittige saus vol smaak, die ik weck voor later gebruik. Het recept deel ik graag met je!

Zelfgemaakte tomatensaus uit de oven (voor 3 weckpotten van 570 ml)

Ingrediënten:

  • 1600 gram rijpe tomaten

  • 1 grote ui

  • 4 tenen knoflook

  • 1 klein scheutje balsamicoazijn

  • 2 el biologische rietsuiker

  • Peper en zout naar smaak

  • Verse basilicum en oregano (naar wens, royaal gebruiken)

Zo maak je het:

  1. Voorverwarmen – Zet de oven op 180°C.

  2. Voorbereiden – Snijd de tomaten in stukken, snipper de ui grof en pel de knoflook.

  3. Ovenschaal vullen – Doe alles in een ruime ovenschaal: tomaten, ui, knoflook, balsamicoazijn, suiker, zout, peper en de verse kruiden.

  4. Roosteren – Zet de schaal 45 minuten in de oven. De tomaten worden zacht, licht gekarameliseerd en heerlijk geurend.

  5. Pureren – Haal de schaal uit de oven en pureer het geheel met een staafmixer of blender tot een gladde saus.

  6. Wecken of invriezen – Giet de hete saus in schone, gesteriliseerde weckpotten (3 stuks van 570 ml). Zet de potten 30 minuten in een weckketel op 90°C.
    Geen weckketel? Je kunt de saus ook direct opeten of in zipzakken invriezen.

Deze saus is perfect voor over pasta, pizza, in soep of gewoon als basis voor een lekkere stoof.

Wat is wecken?
Wecken is een techniek die al eeuwenoud is en bij mij de laatste jaren helemaal is herontdekt! Het is het luchtdicht en steriel bewaren van voedsel in glazen potten door middel van verhitting. Tijdens het proces wordt het voedsel (bijvoorbeeld saus, jam of groenten) in glazen weckpotten gedaan, afgesloten met een rubberen ring en metalen klemmen, en vervolgens verhit in een weckketel of een grote pan met heet water. Want ook zonder weckketel kun je wecken.

Waarom doe je het?
Wecken heeft meerdere voordelen:

  • Lang houdbaar – Je tomatensaus blijft in een goed gesteriliseerde, geweckte pot makkelijk 6 tot 12 maanden goed.
  • Zonder koelkast of vriezer – Geweckte potten bewaar je gewoon in een kast of kelder, als ze maar donker staan.
  • Gezond & natuurlijk – Je bewaart puur natuur, zonder conserveermiddelen of bewaarsmaak, beter kan niet toch?!
  • Voedselverspilling voorkomen – Grote oogst? Je verwerkt het meteen tot iets bruikbaars voor later en gooit het dus niet weg. Super duurzaam!

Hoe werkt het?

  • Schoonmaken – De potten en rubberen ringen moeten goed gesteriliseerd zijn.
  • Vullen – Je giet hete saus of gekookte groenten in de potten.
  • Afsluiten – Deksel erop, rubberen ring ertussen, vastzetten met 2 klemmen zodat de lucht goed kan ontsnappen.
  • Verhitten (wecken) – Potten gaan in een ketel met heet water (bijv. 90°C, 30 minuten). Tijdens het afkoelen ontstaat een vacuüm.
  • Bewaren – Haal de klemmen weg. Zit het deksel vast? Dan is het vacuüm geslaagd. Je kunt de potten nu maandenlang bewaren en er dus ook in de winter van eten!!

Hoe maak je potten steriel?

Dit kan op meerdere manieren, ik pas zelf altijd de oven methode toe, daar heb ik meer ruimte en ik kan in de tussentijd dan wat anders doen en heb ik de ruimte vrij om, mijn bijvoorbeeld saus, gereed te maken zodat ze erna de potten in kunnen.

Steriliseren in de oven

  1. Verwarm de oven voor op 130°C.

  2. Zet schone, droge potten (zonder rubber of deksels) 30 minuten in de oven.

  3. Week rubberen ringen intussen in heet water.

  4. Haal de potten met ovenwanten of tang uit de oven.

Steriliseren in kokend water

  1. Was de potten, deksels en rubberen ringen goed af.

  2. Kook ze 10 minuten in een grote pan met ruim water.

  3. Haal ze met een schone tang uit het water.

  4. Laat ze ondersteboven uitlekken op een schone theedoek.

Extra tips:

  • Raak de potten niet aan binnenkant aan na het steriliseren, anders kun je weer opnieuw beginnen.

  • Vul de potten zodra ze nog warm zijn, vooral bij hete inhoud, om barsten te voorkomen.

  • Gebruik schone lepels, trechters en werkoppervlakken.