Composteren met een wormenbak

In mijn oude moestuin had ik een compostkorf staan. Zelf gebruikte ik deze compost niet voor in de tuin, maar liet het gewoon weer in de aarde zakken. Dit scheelde een berg werk met het afvoeren van al het afval wat uit de tuin kwam en zo hield ik het lekker plaatselijk. Daarnaast hadden mijn ouders (mijn oude moestuin was bij mijn ouders in de achtertuin, omdat wij zelf maar een minibalkon hadden) daar 2 grote compostbakken staan die goed werden gevuld met tuin- en huisafval. Dit gebruikte ik dan in het voorjaar om sommige plekken in de tuin mee te bemesten.

In de nieuwe tuin heb ik nog geen compostbak staan, maar deze komt er natuurlijk uiteindelijk wel. We hebben deze gepland in de voortuin, maar dit is een project voor volgend jaar of misschien wel het jaar erna. In de tussentijd wil ik wel iets doen met het afval dat er uit het huis komt. Wij hebben dagelijks veel afval van groenten, fruit en koffie. Ik vind het zonde om hier niks mee te doen. Het gaat nu in de groene container die 2 keer per maand opgehaald wordt, maar ik ben op onderzoek uitgegaan over hoe ik op kleinschalige manier toch mijn eigen compost kan maken. Dit kan ik dan gebruiken voor planten binnen en buiten. Ik kwam bij het volgende uit: een Plastic Worm composter ook wel een wormenhotel genoemd. Deze heb ik besteld op de website van Haxo.nl


Deze is speciaal ontworpen voor thuis composteren, dus dit is ideaal voor mij. Ze geven aan dat het niet gaat geuren, dus je kunt de bak ook binnen plaatsen. Geurt de bak wel, dan blijkt de bak te nat te zijn van binnen en hoor je er droge componenten aan toe te voegen (zoals karton). De wormen breken groenten, fruit en plantafval af en zetten het om naar compost en wormenthee (percolaat).

Ik geef hieronder eerst even wat uitleg over het onderzoek dat ik heb gedaan naar de wormenbak en ook de wormen die erin gaan. Want niet iedere worm is namelijk geschikt.


Wormenthee (percolaat)

Wormenthee is het vloeibare resultaat van het werk van de wormen en kan afgetapt worden door middel van het kraantje aan de onderkant van de bak. Wormenthee bevat veel voedingsstoffen en enzymen die de planten helpen te groeien en resistenter te maken tegen ziektes en ongedierte.


Biologisch afval

40% van al het huisafval is bioafval en kan dus makkelijk gecomposteerd worden. Is het dan niet leuker, makkelijker en interessanter om het thuis te doen? Niet alleen verkleint de afvalberg zo, maar er kan met afval iets gemaakt worden dat weer zeer nuttig is om thuis te gebruiken.


Wat mag erin?

· Al het plant-, fruit- en groenteafval

· Eierschillen

· Koffiedik

· Uitgebloeide bloemen

· Papieren zakdoeken

Zorg dat je er geen megagrote stukken in legt, want dat duurt veel langer. Maak er stukjes van zodat het makkelijker de composteren is.


Wat mag erin niet in

· Vlees, botten of visgraten

· Melk en melkproducten

· Vetten of oliën

· Citrusvruchten

· Gekookt eten

· Brood of gebak

Verder mag er geen afval in de compostbak dat niet afbreekbaar is.


Mocht de bak veel te nat blijven, dan kun je er nog wat stukken eierdozen of karton in leggen. Deze nemen vocht op en zorgen ervoor dat de wormen weer lekker aan de slag gaan. Ook zorgt dit ervoor dat het niet gaat stinken.


Geschikte wormen

Wormen eten in 2 dagen hun eigen gewicht. Dus 500 gram wormen eten in 2 dagen 500 gram afval.

De regen- of aardwormen in de tuin zijn niet geschikt om te gebruiken in de wormencompostbak. De geschikte wormen zijn tijgerwormen, compostwormen of mestwormen, ook wel strooiselwormen genoemd.


Ze vermeerderen zichzelf erg snel, dus als je in het begin wat minder wormen hebt, komt dat helemaal goed, want ze vullen zichzelf gewoon aan.


Merk je nou dat de wormen naar boven kruipen naar de rand van de deksel, til de deksel dan af en toe eens op. Ze zijn dan binnen no time weg, aangezien ze niet van licht houden. Ze leven namelijk het liefste op een diepte van 5-15 cm, want dat vinden ze het fijnst. Voeg dan weer wat groen toe, want ze blijven honger hebben.


Buiten gebruiken

Je kunt de bak natuurlijk ook buiten neerzetten. Let er dan wel op waar je hem neerzet. De wormen overleven vrij gemakkelijk. Mocht het heel erg hard gaan vriezen of wordt het echt superheet zoals afgelopen zomer, dan bestaat de kans dat de wormen doodgaan. Plaats daarom de bak op een plek waar de zon nauwelijks komt, zodat het er in ieder geval niet te heet kan worden. In Nederland hebben we niet zulke strenge winters, waardoor ze wel overleven. Bij een temperatuur van 15 graden werken ze op zijn best, maar ze werken ook met temperaturen van 5-25 graden.


Constant dezelfde temperatuur is het beste, maar een beetje schommeling is niet erg. Als de bak buiten staat, ontkom je daar natuurlijk niet aan, waardoor je zult merken dat de compost wat minder snel gereed is voor gebruik.


Aan de slag met de bak

Oké nu zijn we gereed om te starten met de wormencompostbak. Zet de bak in elkaar volgens de beschrijving.


1. Als eerste heb je een onderste diepe bak op pootjes. Dit is de bak waar de wormenthee (percolaat) opgevangen wordt. Hieronder zit een kraantje waar je gemakkelijk een gietertje onder zet. Deze thee kun je later aanlengen met water, met een verhouding van 1 op 10, en als natuurlijke plantenvoeding gebruiken.

2. Dan heb je een bak die daar bovenop wordt geplaatst. Deze bak vul je eerst met vochtige kranten of karton. Hier voeg je de wormen aan toe en wat fijn gemaakte gft- afval.

3. Bedek de worm met blaadjes van buiten of nogmaals een laag met karton.

4. Sluit de toren af met de deksel, en check af en toe hoe het gaat met de wormen. Ze hebben eerst zeker een maand nodig om te wennen en zich te vermeerderen om de inhoud te verwerken. Zie je dat ze veel sneller gaan met het eten dan kun je er wat extra gft-afval bij doen.

5. Na een paar maanden merk je dat de inhoud van de bak al helemaal goed opgegeten is en al een hele dikke bruine substantie geworden is. Dan is het tijd om de 2de bak erop te zetten. Maak een torentje in de onderste bak, waar de bovenste bak op wordt gezet. De bakken hebben gaten aan de onderkant waardoor de wormen naarboven kruipen. Wormen verplaatsen namelijk zelf naar de etage waar de meeste voedingsstoffen zitten en waar eten is, dus uiteindelijk als er niks meer te eten is in de ene bak ‘wormen’ ze zich door de gaatjes naar boven naar de andere bak.

6. De bak waar geen wormen meer in zitten is dan klaar om gebruikt te worden als compost. Dit is ongeveer na een half jaar.

7. In de onderste bak is dan ook de wormenthee ontstaan, dit kun je aanlengen met water en aan de kamerplanten geven of aan de planten in de potten in de tuin die dit nodig hebben.


Disclaimer

Ik ben geen expert op het gebied van composteren, maar ik ben gewoon leergierig. Ik heb verschillende mensen gesproken die zelf bakken hebben staan. Ik heb veel informatie opgezocht en door het zelf te doen, kom je natuurlijk ook een heleboel dingen tegen. Heb jij zelf een bak en heb je een aanvulling op mijn verhaal?! Laat het dan vooral hieronder achter, want van elkaar kunnen we alleen maar leren, vind je niet? 😊


Later volgt er natuurlijk een blog over hoe het ermee gaat en wat de ervaring is, zodat jij ook kleinschalig je wormen compostbak kunt starten. Maar het zou al heel erg leuk zijn als je met mij meedoet en vooral je ervaring met mij deelt. Van elkaar kunnen we leren vind je niet?

Copyright © 2013 - 2020 Design by Floor Korte

Fotografie: Hanke Arkenbout

  • Facebook - grijze cirkel
  • Instagram - grijze cirkel