Kruiden kweken

Zelf kruiden kwenen, dit is echt heel erg eenvoudig, makkelijk in onderhoud en vooral spaar je jaarlijks flink wat in de portemonnee. Hieronder lees je er alles over.

Floor Korte
0 Minuten om te lezen

Het allereerste wat ik mensen adviseer, als ze de drempel voor het aanleggen van een moestuin nog te hoog vinden, start met het kweken van je eigen kruiden, of de aanleg van een kruidentuintje. Dit is echt heel erg eenvoudig, makkelijk in onderhoud en vooral spaar je jaarlijks flink wat in de portemonnee. Hieronder lees je er alles over.

Kruiden zaaien

Voordat je zomaar start met het zaaien van kruiden is het goed om de achterkant van de verpakking te bekijken. Niet alle kruiden kun je het hele jaar zaaien aangezien we te maken hebben met zaden die een bepaalde temperatuur nodig hebben om te ontkiemen. Dus bekijk goed wanneer je kruiden kan zaaien, maar ook of je de kruiden binnen moet opkweken of dat dit meteen buiten kan of misschien wel in de kas of koude bak.

Ik vind het altijd prettig om een zaaitray te gebruiken bij het opkweken, de zaailingen kun je later uit elkaar halen en los van elkaar weer in een afzonderlijk potje met potgrond uitplanten. Dit overpotten doe je bij de plantjes zodra ze ca. 4 blaadjes hebben. Merk je dat de zaailingen (De net opgekomen groene sprietjes) te dicht op elkaar groeien, dan kun je er eerder al een aantal uittrekken (uitdunnen heet dit)

Na het zaaien bedek je de zaden met een klein laagje grond, geen hele dikke laag maar heel dun. Er zijn ook kruidenzaden die je beter niet kunt bedekken met grond omdat deze kruiden lichtekiemers zijn. Dit houd in dat ze ontkiemen zodra er licht bij komt.

Kruiden Lichtekiemers zijn:

  • Koriander
  • Dille
  • Peterselie
  • Basilicum

Sidenote: Heb je een speciale zaaitray met kap erop en een warmte matje waarop de kweekbak kan staan waardoor je de temperatuur heel erg kan sturen dan is het wel mogelijk om het hele jaar door kruiden te kweken.

TIP: Achter in mijn boek ‘Floors Moestuin’ op blz. 237, staan de meest voorkomende moestuinkruiden weergegeven. Je kan hier alles vinden, wanneer kruiden zaaien, wanneer kruiden buiten zaaien maar ook de kiemtemperatuur, kiemtijd, beste plek om de kruiden uit te planen en of je de plantenvoeding moet geven in het seizoen.

Zomerkruiden

De echte zomerkruiden, ook wel de kruiden die in de wintermaanden geheel afsterven en het volgende seizoen weer opnieuw gezaaid moeten worden zijn:

  • Basilicum
  • Dille
  • Zomerdragon
  • Koriander

Deze kruiden staan bij mij in potten, ze overwinteren dan binnen in de kas of in de bijkeuken.

Juiste grond voor de kruiden

Gebruik bij het zaaien van de kruiden altijd zaai- en stekgrond. Deze grond is luchtig en los waardoor de kruiden de eerste weken goed de wortels kunnen ontwikkelen. Erna kun je de plantjes overpotten in biologische potgrond.

Bij het uitplanten van de planten in potten kun je het beste biologische potgrond gebruiken, hier zit voor de komende 3 maanden voldoende voeding in. Merk je dat de groei afneemt van de planten, dan is het tijd om de planten wat voeding bij te geven. Dit kan met compost maar ook met vloeibare plantenvoeding.

Kruidenplanten kopen

Vind je het opkweken van de kruiden een gedoe of lukt het niet, dit kan heel goed door daar kruiden gewoon soms heel erg gevoelig zijn, als zaailingen, voor schommelingen van temperaturen. Ik zou zeggen probeer het altijd eerst. Lukt het nou niet, dan kun je ook altijd kant en klare plantjes kopen bij de kweker of bij het tuincentrum. Hier verkopen ze in het voorjaar veel verschillende soorten en hier kun je gewoon het hele seizoen en soms wel jaren mee doen.

Kruiden uitplanten

Het uitplanten van de kruidenplanten is heel gemakkelijk, maak de grond eerst los met een harkje, zorg ervoor dat de grond voedzaam en los is. Zet het plant erin, bedek met wat grond en druk voorzichtig aan. Geef erna wat water en klaar. Houd rekening met de plant afstand van de planten als je ze in de volle grond zet

Bij het uitplanten van de kant en klare kleine plantjes is het wel belangrijk om eens te bekijken hoe het plantjes groeit. Het kan goed zijn dat deze zaden erg dicht op elkaar zijn gezaaid, voor een vol plantje maar dit is eigenlijk voor de plant zelf helemaal niet goed. Ieder zaadje wordt in veel gevallen namelijk een aparte plant. Als deze heel erg dicht op elkaar groeien moeten ze soms zo concurreren met elkaar dat er veel te weinig voeding overblijft voor hen allemaal waardoor ze doodgaan. Breek het kluitje van het plantje dus voordat je uit gaat planten voorzichtig uit elkaar en maak er gewoon meerdere plantjes van. Je zult zien dat de plantjes hierdoor een stuk groter worden en veel blijer zijn. Dit betekent uiteindelijk voor jouw meer oogst.

Kruiden in de schaduw

Bijna alle kruiden hebben zeker 6 uur zon nodig om te groeien maar wist je dat je sommige kruiden ook heel goed in de schaduw uit kant planten en die het daar prima doen. Natuurlijk hebben ze wel wat zon nodig als 3 uur. Is dit het geval, dan is het een goed idee om de kruiden in potten uit te planten zodat je ze kan verplaatsen op de dag waar de zon staat.

Geschikte schaduw kruiden zijn:

  • Munt
  • Citroenmelisse
  • Bieslook
  • Peterselie
  • Oregano
  • Koriander

Geschikte kruiden voor in pot

Eigenlijk kun je alle kruiden wel in een pot kweken. Het is niet alleen ideaal als je een kleinere tuin hebt maar ook gewoon om de planten per stuk op de juiste plek in de tuin neer te zetten. Ook kun je de planten in potten op deze manier in de wintermaanden gewoon in de kas neerzetten zodat je er dan ook nog van kunt oogsten. Ik zet ook altijd de planten in potten op een plek wat meer in de schaduw neer als het ontzettend warm wordt de komende dagen, hierdoor verdampt het water minder waardoor ik dus minder water hoeft te geven. Zo zie je maar alleen maar voordelen. Ook makkelijk is om er een druppelslang in te leggen, deze kun je al heel simpel aansluiten met een:  Vakantie bewatering systeem met een zonnepaneel

Kies je om de planten in een pot uit te planten, neem dan een pot met een gat onderin en die op een lekschaal staat. Het beste is om water te geven aan de planten van onderaf hier wordt de plant sterker van omdat de plant zelf opzoek moet gaan naar water aan de onderkant van de pot.

Kruiden combineren in de moestuin

Waar je ook rekening mee kan houden bij het uitplanten van de kruiden in de volle grond is of de planten stoffen afgeven aan de bodem of juist overmatig opnemen. Het kan dan zijn dat als je 2 soorten naast elkaar zet die niet goed samenkunnen, dat ze doodgaan of heel erg traag groeien.

Basilicum en oregano hebben beide goede stoffen die ze afgeven en elkaars groei bevorderen, plant deze dus lekker bij elkaar uit.

Munt en citroenmelisse kun je beide beter in een pot uitplanten, de munt heeft ondergrondse wortelstokken waardoor het anders zo door de hele tuin zit. De citroenmelisse geeft heel veel zaadjes bij het bloeien waardoor het ook snel op veel plekken in de tuin terugkomt. Door ze in een pot uit te planten kun je dit zelf een beetje in toom houden.

Kruiden oogsten

Snoeien is bloeien en groeien zeggen ze ook wel. Of terwijl zorg ervoor dat je de planten in het groeiproces dan ook vaak snoeit. Hoe meer je snoeit hoe voller de plant wordt. Snoei de plant nooit onder het deel waar de stam houterig begint te worden maar zorg ervoor dat er altijd wat grond aan de plant blijft zitten waar hij ook weer uit kan gaan lopen. De kruiden heeft het meeste smaak als de planten niet in bloei zijn, dus oogst het dus voordat de bloemen ontstaan. Ontstaan er wel kruidenbloemen dat is natuurlijk helemaal niet erg, deze kun je van alle kruiden ook eten. Weet wel dat de bladeren van de kruiden dan een stuk minder groot zullen zijn en ook minder smaak hebben.

TIP: Kruiden snoeien doe je het beste met een schone snoeischaar, zo voorkom je schimmel.

Juiste snoeischaar

Ik vind het persoonlijk prettig bij het knippen van mijn kruiden om een schaartje te gebruiken met een puntje, zo kan je makkelijk tussen de steeltjes en de blaadjes inkomen bij het oogsten. Dit is mijn echte favoriet: Kruidenschaartje

Kruiden langer bewaren

In de herfst zul je merken dat de groei van de planten flink afneemt, dit is niet zo gek want de warmte en het zonlicht wordt natuurlijk ook aanzienlijk minder. Voordat sommige kruiden hun blad gaan verliezen kun je het beste alles oogsten zodat je ook in de wintermaanden deze kruiden lekker kunt gebruiken met koken. Er zijn verschillende manieren om kruiden langer te bewaren.

 

Drogen

Na het oogsten kun je heel goed kruiden drogen om deze uiteindelijk te kunnen vermalen of in zijn geheel de bewaren in een luchtdichte pot.

Optie 1:

  • Drogen in de open lucht. Maak een bundeltje met kruiden en bind er een stukje touw om. Hang het bundeltje te drogen op een plek binnen uit de zon. Dit kan enkele weken duren. Je weet dat het klaar is als de blaadjes broos beginnen te worden. De kan ze oogsten, rist de blaadjes van de stelen af en doet het in een potje.

Optie 2:

  • Je kan de kruiden ook drogen in een voedseldroger. Je droogt de kruiden dan op ca. 35 graden voor een langere periode, dit varieert per kruiden het aantal uur. Basilicum: 35 graden 14 uur. Citroenmelisse 35 graden 6 uur. Dille 35 graden 13 uur. Koriander 70 graden 1 uur. Laurier 40 graden 20 uur. Oregano 35 graden voor 8 uur. Rozemarijn 35 graden 12 uur. Salie 40 graden voor 14 uur. Tijm 35 graden voor 12 uur.

Invriezen

Ook kun je kruiden invriezen, bieslook kun je bijvoorbeeld in kleine ringetjes snijden en in een potje bewaren en invriezen. Dit geld eigenlijk voor alle soorten kruiden die maar kunt bedenken.

Koelkast

Dit doe je het beste met kruiden die veel vocht bevatten in de bladeren of stengels, denk dan aan bieslook, peterselie en basilicum. Neem een stuk keukenrol en maak dit vochtig met wat druppels water. Rol de kruiden hierin op en leg het in de koelkast. Je kan het hierdoor weken bewaren in de koelkast, dit kan natuurlijk ook gewoon in de zomermaanden.

Winterkruiden

De echte winterkruiden zijn, dit zijn de kruiden die in de wintermaanden gewoon doorgroeien, niet hard maar ze blijven leven. Sommige soorten lijken wel helemaal af te sterven maar komen zodra het voorjaar weer start gewoon weer boven de grond uit:

  • Tijm (groen blijvend)
  • Laurier (groen blijvend)
  • Rozemarijn (groen blijvend)
  • Salie (verliest zijn blad maar komt weer terug)