Luizen op mijn planten, wat nu?

Er blijven veel vragen binnenstromen over luizen. Wat kun je doen tegen luizen? Waarom zitten ze eigenlijk op mijn plant of boom? Rondom de luizen wemelt het van de mieren, maar hoe kan dat en hoe kan ik ze bestrijden? Hieronder zal ik je hier wat meer over vertellen. Natuurlijk blijft het de natuur en daar hebben we niet altijd grip op. Als je alles al hebt geprobeerd, is het soms het beste om je erbij neer te leggen en het voor dit seizoen lekker te laten gaan. Hierbij komt gelijk een geruststelling; bij overbevolking van de luizen zul je merken dat ze vanzelf wegtrekken. Er ontstaan dan kleine vleugeltjes en ze zijn dan binnen no time verdwenen.

Hieronder volgen eerst de meest gestelde vragen over luizen met daarbij mijn antwoord. Ik heb onderzoek gedaan op verschillende plekken. Ook heb ik veel geleerd van een Webinar die ik een tijd terug heb gevolgd en waar insecten ter sprake kwamen. Pin me er echter niet op vast, want ik ben natuurlijk geen luizenexpert. Ik spreek uit ervaring en uit onderzoeken.

Vraag en antwoord


1. Waarom komen luizen op mijn planten af?

Luizen komen op de geur van bepaalde planten af, waar sappen in zitten die ze lekker vinden. Bij verzwakte planten is deze geur sterker. Verzwakte planten die bijvoorbeeld niet op de juiste plek staan, die op dat moment te weinig water krijgen of waarbij te weinig voeding in de grond zit, zijn het doelwit van de luizen. Deze planten zijn minder weerbaar en zullen dus sneller doodgaan.

Merk je dat de luizen op bepaalde plekken juist tevoorschijn komen, dan is het handig om eens te checken wat er met de plant aan de hand is en wat de voorkeuren van deze plant eigenlijk zijn. Misschien houdt hij er helemaal niet van om in de zon te staan of heeft hij helemaal niet zoveel water nodig. Door dit de analyseren, kun je bekijken of de plant misschien wel naar een andere plek zou moeten verhuizen waar hij een stuk sterker kan worden en je uiteindelijk minder last hebt van deze beestjes.


2. Welke planten zijn het meest gevoelig voor luizen?

Helaas zijn er heel veel soorten luizen in Europa, want er zijn meer dan 800 soorten. Zo vind je op iedere plant weer een andere soort luis terug. In de moestuin zijn er een aantal luizen die je misschien wel kent, namelijk de zwarte bonenluis, de groene perzikluis of de groene slaluis.

De planten die het meeste worden aangetast zijn:

Bonensoorten - zwarte bonenluis (zwarte beestjes)

Slasoorten - groene slaluis (sla, andijvie)

Kersenboom -

Appelboom -

Gewone vlier -


3. Wat doen bladluizen en zijn ze schadelijk?

Bladluizen zuigen de sappen uit een plant, want hier zitten voornamelijk heel veel suikers en eiwitten in. Om voldoende eiwitten binnen te krijgen, hebben ze heel veel sap uit de planten nodig om de voedingstoffen in balans te krijgen. Ze zijn op een gegeven moment schadelijk voor de plant, omdat de plakkerige substantie die ze achterlaten op de planten, wordt bedekt met schimmels. Dit zal uiteindelijk de groei (fotosynthese) van de plant verstoren en de plant heel erg verzwakken. Dit zorgt ervoor dat vooral bij planten in de moestuin de oogst afneemt of zelfs helemaal afwezig zal zijn.


4. Waarom zitten er mieren rondom mijn luizen op de plant?

Doordat de luizen dezelfde hoeveelheid eiwitten en suikers nodig hebben, poepen ze de overtollige suikers weer uit. Deze suiker heet honingdauw. Mieren zijn hier dol op en daarom zie je dan ook altijd mieren rondom de luizen. Dit is een natuurlijk proces. De mieren stimuleren de luizen zelfs om meer sap uit te scheiden door ze te kietelen met hun sprieten. Dit proces noemen ze melken. Eigenlijk zorgen de mieren er dus voor dat de luizen nog meer sappen uit de planten zullen halen dan ze eigenlijk nodig hebben.

5. Natuurlijke vijanden van de luis:

Voordat je met gif aan de slag gaat, wat ik nooit aan zou raden, kun je beter de omgeving van deze planten voorzien van planten of plekjes waar de volgende dieren zich kunnen verstoppen of kunnen wonen. Deze dieren eten namelijk de luizen op. De natuurlijke vijand is jouw beste vriend. Je hoeft er zelf niks aan te doen en zo voed je andere insecten weer.

  • Lieveheersbeestjes// zijn online aan te schaffen als larven

  • Oorwormen

  • Galmuggen// zijn online aan te schaffen als cocons

  • Gaasvliegen// zijn online aan te schaffen als larven

  • Zweefvliegen

  • Schildkevers

  • Wespen

6. Hoe trek je die vijanden aan in de tuin?

Zorg dat de tuin niet te netjes is en dat er plekjes ontstaan waar deze insecten graag leven. Deze optie van bestrijden van de luis is dus niet zo snel, want het duurt misschien wel een heel seizoen. Zodra je merkt dat er plagen ontstaan op de planten in de tuin, is de biodiversiteit dus niet helemaal in balans. Dit klinkt allemaal heel ingewikkeld, maar dat is het helemaal niet. Hoe meer variatie in planten, heesters en bomen, hoe meer insecten en andere dieren hierop afkomen.


Het zijn trouwens voornamelijk de larven van de natuurlijke vijanden die de bladluizen eten. De volwassen insecten van de lijst hierboven voeden zich voornamelijk met stuifmeel. Als je zorgt dat er meer planten staan waar stuifmeel te vinden is, zullen de volwassen beestjes hier hun eitjes leggen voor het volgende seizoen. Het seizoen erna heb jij dan de larven die jou helpen met het opeten van de luizen. Dit is een win-winsituatie, zou ik zeggen.


7. Bestrijding van luizen:

Zoals ik hierboven ook al heb uitgelegd, is het verstandig om eerst in kaart te brengen waarom deze beestjes er zitten, voordat je stappen onderneemt. Zorg dat je altijd op een natuurlijke manier te werk gaat. Ga je gif gebruiken, dan bestrijd je niet alleen de luizen, maar ook heel veel eromheen. Dit moet je dus echt niet doen. Wat je wel kunt doen, is het volgende;

  • Spuit met een tuinslang en een harde straal de luizen van het blad af. Dit werkt alleen voor een korte periode, dus je zult dit zeker een paar keer moeten herhalen.

  • Is de plant te veel aangetast op sommige plekken? Haal dit deel van de plant dan gewoon weg en voer het af. Zo ben je van de luizen op deze plek af.

  • Zorg dat je plant een betere leefomgeving krijgt, zodat de plant niet meer het slachtoffer wordt.

  • Mocht het echt te heftig worden, kun je bio lavameel eens proberen. Het zorgt ervoor dat de beestjes zich niet meer bewegen

  • Trek natuurlijke vijanden aan, zodat zij het werk voor jou doen. Dit kun je doen zoals hierboven staat, maar er zijn ook heel veel aanbieders die (de larven of poppen) van deze beestjes via de post versturen. Deze laat je vrij in de tuin of hang je op in de boom en ze zullen het probleem voor jou oplossen. Natuurlijk is dit een oplossing voor dat moment, maar als je naar de lange termijn kijkt, vraag ik me af of dit ook nog werkt. Omdat bovenstaande beestjes inheems zijn (omdat ze hier al voorkomen en thuishoren) verstoren ze het ecosysteem niet.

  • Brandnetelgier maken, dit werkt niet alleen als voeding, maar ook tegen luizen op de planten. Je zult het wel een aantal keer moeten herhalen aangezien het niet na één keer werkt.

  • Maak een uien/knoflook-aftreksel met water. Dit heb ik zelf een aantal keer gebruikt en het werkt. Wat ik een nadeel vind, is dat het best wel heftig ruikt.

  • Maak combinaties met de tuinbonen en sla, want de geuren schrikken de beestjes af. Tuinbonen-knoflook, tuinbonen-bonenkruid, sla-knoflook en sla-ui zijn mogelijke combinaties.

  • Plant Oost-Indische kers rondom planten waar vaak luizen zitten. Deze plant trekt luizen aan, zodat het als een afleidingsplant fungeert.

  • Van de geur van salie, koriander, afrikaantjes en lavendel houden de beestjes niet. Deze plantjes kun je dus gebruiken om de luizen weg te houden.

8. Heb jij ook luizen in de tuin en wat doe je ertegen?

Ja, ik heb ook last van luizen en ik heb ze ieder jaar. Je ontkomt er niet helemaal aan, omdat ze ook onderdeel zijn van het ecosysteem. Ze hebben een functie in de tuin net zoals alle andere dieren. Als het er te veel worden, doe ik hier uiteraard ook wat aan. Zo spuit ik regelmatig met de tuinslang de luizen van de plant. Ook zorg ik dat bladluizen worden opgegeten door natuurlijke vijanden en laat ik het verder vooral lekker gaan.


DIY om vijanden van bladluizen aan te trekken

Je kunt gemakkelijk een oorwurmenpotje maken waar de oorwurmen overdag in kunnen schuilen en slapen, zodat ze in de nacht helemaal los kunnen gaan met het opeten van de bladluizen. Overdag nemen de lieveheersbeestjes het dan weer over.


Wat heb je nodig:

- terracotta potje

- stro

- stokje

- touw + schaar

Stappenplan:

  1. Neem het stokje en knip deze op maat, zodat het dwars in het potje past.

  2. Knip het touw op lengte af.

  3. Rijg het touw door het gaatje van het terracotta potje heen en maak hier het stokje aan vast met een knoopje.

  4. Voordat je het touwtje aantrekt, vul je de pot met lekker veel stro.

  5. Nu kun je het touw aantrekken en merk je vanzelf dat het stro erin blijft zitten.

Hoe komen de oorwurmen nu in het potje?

Veel mensen vragen zich af hoe die oorwormen dat potje weten te vinden en hoe komen ze daarin? Volwassen oorwormen kunnen vliegen en dit doen ze dus af en toe. Ze zoeken vaak een plekje waar ze zich lekker in kunnen verstoppen en deze plek tussen het stro is dus perfect voor hen.